Dziecko fałszuje: czy to brak słuchu i co z tym zrobić

„Moje dziecko fałszuje, chyba nie ma słuchu” to zdanie, które nauczyciele kształcenia słuchu słyszą co roku. W przytłaczającej większości przypadków problemem nie jest słuch, tylko koordynacja między uchem a głosem, a tę da się wyćwiczyć.

Słuch czy głos

Dziecko, które słyszy, że śpiewa nieczysto, i próbuje poprawić, ma słuch w porządku; brakuje mu kontroli głosu. Dziecko, które nie słyszy różnicy między swoim dźwiękiem a wzorem, potrzebuje najpierw ćwiczeń słuchowych: „wyżej czy niżej?”, „ten sam czy inny?”. Oba przypadki są normalne w wieku 6–8 lat.

Prosty test w domu

Zagraj jeden dźwięk w środku skali dziecka (dla większości dzieci okolice a¹, czyli wysokość „la” w piosenkach) i poproś, żeby go zaśpiewało na „u”. Stroik w telefonie albo aplikacja z mikrofonem pokaże, czy dźwięk jest trafiony. Zrób to z pięcioma dźwiękami. Trafione trzy z pięciu w granicach ćwierć tonu to dobry wynik dla pierwszoklasisty.

Ćwiczenia na czyste śpiewanie

1. Głos jak syrena. Dziecko śpiewa „u” płynnie z dołu do góry i z powrotem, jak syrena strażacka. To uczy sterowania wysokością bez presji trafienia.
2. Dojedź do dźwięku. Gramy dźwięk, dziecko zaczyna niżej i „dojeżdża” głosem do wzoru, patrząc na stroik.
3. Jeden dźwięk, potem dwa. Dopiero gdy pojedyncze dźwięki wychodzą, śpiewajcie sekundy i tercje, a potem gamę.
4. Nagraj i posłuchaj. Dzieci często słyszą swój fałsz dopiero z nagrania. W Nutce rodzic nagrywa wzór, a dziecko może porównać.

Ćwiczcie krótko, po 3–5 minut, bez poprawiania w trakcie: komentarz dopiero po zakończeniu, zaczynając od tego, co wyszło.

Kiedy iść do specjalisty

Jeśli dziecko po dwóch–trzech miesiącach codziennych ćwiczeń nadal nie słyszy różnicy między dźwiękiem wyższym a niższym o kwintę, warto sprawdzić słuch u laryngologa (częste infekcje uszu i powiększony trzeci migdał obniżają słuch fizyczny). Chrypka utrzymująca się tygodniami to z kolei powód do wizyty u foniatry: dziecko może śpiewać za głośno albo za nisko.